Đây là một câu hỏi khá viral gần đây. Nó chạm đúng vào "điểm đau" của một thế hệ trẻ đang bị bủa vây bởi áp lực phải thành công rực rỡ trước tuổi 30, phải có những cột mốc chói lọi để khoe ra với thế giới.
Không ít người đã dừng lại một nhịp khi đọc được nó, trong đó bao gồm cả tôi, có thể là cả bạn.
Nhưng thay vì trả lời ngay, tôi muốn kể bạn nghe một câu chuyện.
Tôi vừa kết thúc buổi mentoring 1-1 với một bạn đang đứng trước ngã rẽ sự nghiệp. Bạn ấy đang phụ trách vai trò Internal Communications, được sếp gợi ý đảm nhận khai phá thêm một mảng chuyên mới, vừa để học hỏi, vừa giúp sếp đặt nền móng. Trong 4 lựa chọn, cô ấy phân vân giữa 2 lựa chọn:
- Tiếp tục làm Event & Employee Engagement - Thứ bạn giỏi và yêu thích, chắc chắn bạn sẽ có một hành trình tỏa sáng rực rỡ
- Lấn sân sang làm thêm Employer Branding - Thứ công ty đang thiếu, sếp đang cần nhất, nhưng bạn... sợ hãi vì chưa biết gì!
"Chị ơi, em không biết phải chọn thế nào…"
Chọn điều mình giỏi nhất, dễ tỏa sáng nhất nghe có vẻ đúng. Nhưng đôi khi đó là cái bẫy, hãy coi chừng. Case study này khá thú vị vì thực tế không có lựa chọn nào hoàn toàn đúng hay hoàn toàn sai. Nhưng lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực, khi lựa chọn đúng thì nỗ lực mới có ý nghĩa. Và tôi biết mình cần hỏi cô ấy một câu trước khi nói bất cứ điều gì:
“Trong thời gian 3-5 năm tới, em muốn sự nghiệp của mình phát triển theo hướng nào sau đây: Trở thành một chuyên gia (Expert) hay trở thành một nhà quản lý (Leader)?”
“Em muốn trở thành Leader ạ” - Em gái trả lời, không do dự.
Tôi dừng lại suy nghĩ một chút, vì câu trả lời đó vừa thay đổi toàn bộ cuộc trò chuyện. Và tôi biết mình sắp phải nói với cô ấy một vài điều mà không phải mentor nào cũng sẵn sàng nói thẳng.
“Em biết tại sao chị lại hỏi em như vậy không? Vì nếu chị là sếp của em, khi đưa cho em các lựa chọn như trên, chị muốn biết định hướng của em là sẽ trở thành ai trong tổ chức này và điều đó có “khớp” với nhu cầu của chị không. Dù em chọn điều gì, chị hiểu rằng em luôn muốn đó là một hành trình rực rỡ. Vậy nên hãy để chị nói với em một vài điều mà Leader nào cũng phải trải qua, bao gồm cả chị.”
#1. Một Leader thực thụ là người dám “phá kén” để "acting like a Leader" ngay từ khi chưa có danh hiệu, để đáp lại “tiếng gọi chiến lược” của tổ chức.
Trước khi em được giao phó vai trò thủ lĩnh, thì em đã cần phải có thái độ và tinh thần của một người Leader rồi.
Một sự nghiệp "rực rỡ" không nhất thiết phải đợi đến khi em có tên trên bảng vàng vinh danh hay ngồi vào ghế giám đốc, mà nó bắt đầu ngay từ giây phút em dám nhìn thẳng vào thử thách và tư duy như một người thủ lĩnh, bằng cách đặt câu hỏi:
"Tổ chức đang cần gì nhất? Và tôi có thể là người đáp ứng không?
Điều đó thể hiện: em có thể “phá kén” hy sinh sự thoải mái nhất thời vì mục tiêu chung lớn hơn cho cả tổ chức và cả sự nghiệp lâu dài.
Đó là sự rực rỡ được ươm mầm nảy nở từ tầm nhìn xa và nội lực vững vàng; đồng thời cũng là “tín hiệu” để sếp của em thấy rằng em là một viên ngọc thô có thể mài giũa và “khoản đầu tư” vào em là xứng đáng.
#2. Một trong những tư duy quan trọng nhất của một người thủ lĩnh thực thụ đó là: Dám bước ra khỏi "cái bẫy của sự thành thạo".
Em đang nghiêng về Event & Employee Engagement vì đó là sở thích mang lại đầy cảm hứng. Nhưng thật nghịch lý, thứ em đang quen tay đồng thời cũng là “chiếc miệng giếng” của em đấy!
Vậy thì hãy thử một lần vượt qua nỗi sợ, bắt đầu bằng câu hỏi tò mò khát khao khám phá:
“Điều gì sẽ diễn ra nếu mình trèo ra khỏi chiếc miệng giếng của mình?”.
Hãy cân nhắc thử sức, xông pha với một lĩnh vực khó hơn nếu nó xứng đáng.
Và rồi tôi nói thêm một câu. Tôi biết nó có thể khó nghe, nhưng đây là sự thật mà ít ai nói thẳng với em:
Sếp không trả lương để em làm điều em thích, họ trả lương để em giải quyết nỗi đau của họ.
Cô ấy im lặng một chút. Rồi: "Chị nói đúng. Em chưa bao giờ nghĩ theo hướng đó."
Tôi tiếp lời:
Khi em làm được điều đó, sự tỏa sáng trong sự nghiệp của em không chỉ đến từ việc mà em giỏi nhất, mà còn đến từ việc em dám dấn thân giải quyết những bài toán khó nhất. Em không chỉ tỏa sáng, em còn lớn lên, giá trị của em - một người giải quyết vấn đề giỏi - được khẳng định rõ nét. Tin chị đi, cảm giác đó rất đáng để trải nghiệm ít nhất một lần trong đời, nó “đã” hơn sự thoải mái của những việc quen tay rất nhiều.
Sau cuộc trò chuyện kéo dài 1,5 tiếng đồng hồ, bạn ấy thốt lên rằng:
“Cảm ơn chị! Em thật sự đã được khai sáng thêm nhiều điều mà trước đó em ấy không nghĩ tới. Em cứ ngỡ mình đang đi đúng hướng, hóa ra em chỉ đang đi vòng quanh cái miệng giếng của mình. Em sẽ cân nhắc nghiêm túc hơn, không chỉ nghĩ về điều em làm tốt nhất mà sẽ nghĩ về điều giúp em lớn nhanh hơn."
Tôi biết rằng mình đã giúp bạn ấy khai mở được góc nhìn mới, vì câu cô ấy vừa nói chính là câu tôi ước mình đã tự nói với bản thân sớm hơn 10 năm.
Tuy nhiên, giống như mọi buổi mentoring khác, tôi vẫn kết lại câu chuyện với một thông điệp quan trọng:
Quyền quyết định cuối cùng vẫn nằm trong tay em, và quyền tự chủ trong mỗi quyết định chính là một trong những điều rực rỡ nhất của tuổi trẻ tự do.
Đó là một góc nhìn khác nữa về sự rực rỡ: Dám tự tin lựa chọn.
Vì sao?
Vì trong cuộc đời này, em sẽ còn phải đối diện với hàng ngàn lựa chọn hay ngã rẽ khác nhau mà không có chị hay bất kỳ ai trợ lực. Nếu em không tự bồi đắp cho mình nội lực vững vàng từ sâu bên trong, em sẽ không thể tự tay “cầm lái” một cuộc đời rực rỡ theo định nghĩa của riêng em.
Cuối cùng, dù em chọn làm gì, miễn là em làm công việc đó với sự tận tâm và sự tử tế, đừng hời hợt, đừng cẩu thả thì em đã thành công hơn rất nhiều người có chức danh cao nhưng tâm hồn kiệt quệ rồi em ạ!
Quay lại với câu hỏi: “Nếu cả đời không rực rỡ thì sao?”
Chúng ta là những cá thể khác biệt, và phần lớn sự khác biệt ấy đến từ những quyết định khi đứng trước những ngã rẽ cuộc đời.
Xét cho cùng, thẳm sâu bên trong, chúng ta kỳ vọng rằng lựa chọn của mình sẽ dẫn đến một cái đích lấp lánh nào đó: “Hạnh Phúc”, “Thành Công”, “Tài Năng” hay “Giàu Có”... Chúng ta thèm khát những danh từ mang tính “kết quả”.
Nhưng với góc nhìn của tôi, “rực rỡ” nên được hiểu là một trạng thái tinh thần mà bất kỳ ai cũng có thể đạt được.
Trong khoảnh khắc đứng trước những lựa chọn quan trọng trong đời, trái tim bạn có từng rung lên liên hồi vì những xúc cảm xảy ra cùng một lúc: hồi hộp, âu lo, sợ hãi; xen lẫn với vui sướng, khát khao, mong cầu... Và sự rực rỡ - thực chất có thể đã bừng lên ngay lúc đó rồi, ngay trong khoảnh khắc bạn dám đối diện với chính mình để đưa ra quyết định - một khoảnh khắc mà sự lựa chọn phản ánh một trái tim dũng cảm bên trong.
Có lẽ chúng ta đã quá khắt khe với hai chữ “rực rỡ”. Hãy cùng tôi tái định nghĩa từ này.
- Rực rỡ nằm ở Thái độ sống: Là khi bạn chọn thử thách khó vì nó xứng đáng.
- Rực rỡ nằm ở Bản lĩnh: Là khi bạn "Được lựa chọn" và "Dám quyết định".
- Rực rỡ là một Hành trình: Là sự bền bỉ thầm lặng với giá trị mình theo đuổi, chứ không phải chỉ chạy theo “chuẩn mực xã hội”.
Đừng quá áp lực việc phải trở nên "rực rỡ" như một màn “trình diễn” cho cả thế giới xem. Chỉ cần mỗi ngày bạn dám chọn con đường giúp mình giàu vốn sống, trưởng thành hơn, tử tế hơn, dám sống trách nhiệm với lựa chọn đó, và dám là phiên bản tốt hơn của chính mình ngày hôm qua... thì xin chúc mừng, bạn đã có một hành trình đầy màu sắc và thanh âm theo cách của riêng mình rồi!
🔖 Hai câu hỏi nhỏ trước khi bạn rời đi:
- Khoảnh khắc nào trong cuộc đời khiến bạn cảm thấy mình đang "rực rỡ" nhất?
- Và bạn đang thực sự sống theo định nghĩa “rực rỡ” của riêng mình không? 😀
COMMENT:
Gõ xong mấy dòng này, tôi nhớ đến một câu nói của triết gia Đan Mạch Søren Kierkegaard trong cuốn sách "Either/Or" (Hoặc là/Hoặc là):
"Marry, and you will regret it; don't marry, you will also regret it... This, gentlemen, is the essence of all philosophy."
(Cưới vợ đi, bạn sẽ hối tiếc; không cưới, bạn cũng hối tiếc... Thưa các quý ông, đó chính là tinh túy của mọi triết lý.)
Nghe có vẻ bi quan. Nhưng với tôi, đây lại là một trong những điều giải phóng tinh thần nhất mà triết học từng nói.
Vì nó có nghĩa là: không có lựa chọn nào hoàn hảo đến mức không để lại dư vị nuối tiếc. Và nếu hối tiếc là điều không thể tránh khỏi, thì câu hỏi không còn là "Làm sao để không hối tiếc?" mà là "Mình sẵn lòng hối tiếc điều gì?"
Carl Jung cũng từng nói đại ý rằng mọi cuộc đời đều là một sự "thất bại" nếu so với toàn bộ tiềm năng vô hạn của nó, vì khi bạn chọn trở thành "A", bạn buộc phải hy sinh "B", "C", "D". Chọn một con đường nghĩa là đóng lại những con đường khác và bỏ lại một phần con người mình ở phía sau.
Đó không phải là bi kịch. Đó là bản chất của sự trưởng thành.
Bạn mentee của tôi có thể sẽ tiếc những phút giây rực cháy trên sân khấu sự kiện. Nhưng sự nuối tiếc đó chính là cái giá để đổi lấy một bản lĩnh Leader vững vàng hơn trong tương lai.
Sự rực rỡ, vì thế, không nằm ở việc chọn được con đường hoàn hảo, mà nằm ở sự dũng cảm khi ta chủ động chấp nhận sự nuối tiếc, dám bước đi và chịu trách nhiệm cho phần tiềm năng mình đã hy sinh để đổi lấy sự trưởng thành.
Và đó có lẽ là định nghĩa trưởng thành và triết học nhất về hai chữ "rực rỡ". ^^
Đông Đông
