Tại Sâu Sắc 2026 của Cộng đồng ICC, diễn giả Đỗ Thùy Dương mang đến một góc nhìn nhiều chiều về văn hóa doanh nghiệp và truyền thông nội bộ: từ câu chuyện quyền sở hữu – quản trị – vận hành, đến sức mạnh của ngôn ngữ, khả năng phiên dịch giữa các tầng trong tổ chức và cuối cùng là trách nhiệm tạo ra một môi trường nơi mọi người có thể nói điều cần nói.
Sau hơn 22 năm làm nghề, chị cho rằng điều quan trọng nhất mà người làm truyền thông nội bộ cần làm chủ không phải chỉ là công cụ hay kỹ thuật truyền thông, mà là ngôn ngữ và khả năng hiểu cách người khác tư duy.
Văn hóa doanh nghiệp bắt đầu từ những người tạo ra và vận hành nó
Nhìn lại hành trình của mình, diễn giả kể rằng những ngày đầu tiếp xúc với văn hóa doanh nghiệp, chị từng nhìn nó đơn giản từ góc độ của một người đi làm. Nhưng càng trải nghiệm, góc nhìn ấy càng thay đổi.
Một trong những nhận thức quan trọng là văn hóa không chỉ được tạo ra bởi bộ phận nhân sự hay truyền thông. Trong một doanh nghiệp, có sự tương tác giữa ba tầng: người sở hữu, người quản trị và người vận hành. Mỗi tầng đều có quyền lực, góc nhìn và cách tác động riêng đến văn hóa tổ chức.
Đặc biệt với các doanh nghiệp có nguồn gốc từ gia đình hoặc nhóm những người sáng lập cùng nhau gây dựng từ những ngày đầu, “chất” của người chủ thường để lại dấu ấn rất sâu trong văn hóa. Khi doanh nghiệp lớn lên, bài toán không còn đơn giản là người chủ muốn gì, mà là làm thế nào để quyền sở hữu, quản trị và vận hành có thể phối hợp với nhau.
Từ đó, diễn giả đặt ra một thực tế: chúng ta thường kỳ vọng một tổ chức có thể “trên dưới đồng tốc, đồng lòng, đồng nhịp, đồng hướng”, nhưng để đạt được điều đó không hề dễ. Bởi giữa các tầng trong tổ chức luôn tồn tại những cách nhìn và những “ngôn ngữ” khác nhau.
Người làm truyền thông nội bộ thực chất là một “người phiên dịch”
Đây là một trong những thông điệp nổi bật nhất của phần chia sẻ của diễn giả trong Sâu Sắc.
Trong một doanh nghiệp, Chủ tịch, Tổng giám đốc, Giám đốc tài chính, Giám đốc nhân sự, Giám đốc công nghệ hay nhân viên có thể cùng nói tiếng Việt, nhưng chưa chắc họ đang “nói cùng một ngôn ngữ”.
Mỗi người có một trải nghiệm, hệ quy chiếu, mục tiêu và cách diễn giải sự việc khác nhau. Vì thế, một quyết định của lãnh đạo có thể được hàng nghìn nhân viên hiểu theo hàng nghìn cách khác nhau nếu không được lý giải đủ rõ.
Diễn giả đưa ra ví dụ: một Tổng giám đốc quyết định cho thôi việc một người từng đồng cam cộng khổ với mình nhiều năm. Nếu thiếu một thông điệp rõ ràng và thuyết phục, người trong tổ chức có thể nhìn quyết định ấy theo những hướng hoàn toàn trái ngược: người cho rằng lãnh đạo tàn nhẫn, phụ bạc; người khác lại cho rằng đó là quyết định công bằng, minh bạch và dựa trên năng lực. Thậm chí có thể xuất hiện những suy diễn và thuyết âm mưu xung quanh quyết định đó.
Vấn đề ở đây không đơn thuần là thông tin có được truyền đi hay chưa. Vấn đề là mọi người đang hiểu thông tin ấy như thế nào.
Bởi vậy, truyền thông nội bộ theo diễn giả không chỉ là truyền tải thông tin từ trên xuống dưới. Đó là quá trình phiên dịch từ ngôn ngữ quản trị sang ngôn ngữ thực thi; từ ngôn ngữ của lý trí sang ngôn ngữ của cảm xúc – và ngược lại. Mục tiêu cuối cùng là giúp tổ chức hiểu nhau: người ở trên hiểu nhân viên đang mong muốn, lo lắng và kỳ vọng điều gì; người ở dưới hiểu lãnh đạo đang hướng tới đâu, cam kết điều gì và vì sao những quyết định nhất định được đưa ra.
Làm chủ ngôn ngữ trong thời đại AI
Từ câu chuyện truyền thông, diễn giả mở rộng sang một vấn đề đặc biệt thời sự: AI và sức mạnh của ngôn ngữ.
Theo chị, sức mạnh của AI ngày nay một phần đến từ chính thứ quyền năng mà con người sở hữu: ngôn ngữ. Các mô hình AI hiện đại có thể xử lý và tạo ra lượng lớn nội dung bằng ngôn ngữ. Nhưng điều đó cũng đặt ra một câu hỏi cho người làm truyền thông: nếu chúng ta ngày càng phụ thuộc vào AI để viết, liệu chúng ta có đang đánh mất khả năng sử dụng ngôn ngữ của chính mình?
Với truyền thông nội bộ, đây càng là vấn đề đáng suy nghĩ. Bởi công việc không chỉ là viết một bản tin đẹp, một email đúng cấu trúc hay biến một thông báo thành một nội dung dễ đọc mà người làm truyền thông phải hiểu người mình đang nói chuyện cùng.
Đó có thể là ngôn ngữ của lãnh đạo, ngôn ngữ của kinh doanh, ngôn ngữ của tài chính, ngôn ngữ của nhân viên hay những trải nghiệm rất khác nhau giữa các thế hệ. Muốn “phiên dịch” được những ngôn ngữ ấy, người làm nghề phải thực sự hiểu tổ chức và hiểu cách con người tư duy.
Truyền thông nội bộ cần tạo ra cách hiểu chung
Một điểm đáng chú ý khác trong phần chia sẻ là cách diễn giả nhìn về “sự thật” trong tổ chức. Cùng một sự việc, mỗi người có thể nhìn qua một lăng kính khác nhau. Kinh nghiệm, thế giới quan, nhu cầu và mục tiêu cá nhân khiến cách diễn giải không giống nhau. Vì vậy, người làm truyền thông nội bộ không thể đơn giản cho rằng chỉ cần đưa “sự thật” ra là mọi người sẽ tự động hiểu giống nhau.
Vai trò của truyền thông là giúp mọi người có một cách nhìn đủ thống nhất về thực tại mà tổ chức đang đối diện và hướng tới. Điều này đặc biệt quan trọng trong những thời điểm doanh nghiệp phải đưa ra các quyết định khó khăn. Một thông điệp rõ ràng có thể hạn chế suy diễn, giúp nhân viên hiểu được bối cảnh và từ đó thực thi theo định hướng chung.
Nhưng “phiên dịch” không đồng nghĩa với bóp méo sự thật. Diễn giả nhấn mạnh người làm truyền thông phải tạo ra một bầu không khí lành mạnh nhưng không thao túng tâm lý, không đi xa sự thật và không làm sai lệch sự thật.
Từ “inform” đến “inspire”: Truyền thông phải tạo ra hành động
Nếu trước đây truyền thông nội bộ thường được nhìn nhận như một hoạt động cung cấp thông tin, thì trong bối cảnh hiện nay, vai trò ấy đã thay đổi.
Theo diễn giả, truyền thông nội bộ không chỉ là inform – mà phải là inspire.
Bởi nếu chỉ cần truyền đạt thông tin, AI ngày càng có thể làm công việc ấy nhanh và tốt hơn: từ một thông điệp có thể tạo ra hàng loạt phiên bản bản tin, email hay nội dung truyền thông.
Giá trị khác biệt của người làm nghề nằm ở chỗ họ phải hiểu business, cách tư duy của tổ chức, ngôn ngữ của lãnh đạo và tâm tư của nhân viên để biến thông tin thành một thông điệp có sức kết nối và tạo động lực.
Một thông điệp tốt không chỉ khiến nhân viên “biết”. Nó có thể khiến họ xúc động, huy động nguồn lực, kết nối với nhau và cùng tiến về phía trước.
Đó cũng là lý do diễn giả khuyến khích người làm truyền thông nội bộ chủ động nâng cao vị thế của nghề. Đừng chờ tổ chức trao cho mình ảnh hưởng; hãy tự học hỏi, tự chứng minh năng lực và tạo ra giá trị đủ rõ để tổ chức nhìn thấy vai trò của truyền thông nội bộ.
Truyền thông nội bộ trước hết phải bắt đầu từ chính người làm nghề
Một trong những đoạn lắng lại của phần chia sẻ là khi diễn giả nói về hành trình trưởng thành của người làm truyền thông.
Ban đầu, truyền thông nội bộ có thể chỉ là một công việc để kiếm sống. Nhưng khi tích lũy đủ trải nghiệm, học hỏi từ cộng đồng và thực sự hiểu nghề, công việc ấy có thể trở thành một nghề nghiệp đúng nghĩa – thậm chí trở thành một “nghiệp” mà người làm nghề gắn bó lâu dài.
Diễn giả khái quát hành trình trưởng thành ấy qua ba năng lực:
Một là làm chủ ngôn ngữ.
Không chỉ biết viết và nói, mà phải hiểu được nhiều “ngôn ngữ” khác nhau trong tổ chức.
Hai là biết kết nối thông điệp để huy động nguồn lực.
Người làm truyền thông phải hiểu trách nhiệm của mình đối với kết quả chung, chứ không chỉ hoàn thành một sản phẩm truyền thông.
Ba là khẳng định vị thế và tầm ảnh hưởng của nghề.
Làm sao để công việc mình tạo ra giá trị thực sự cho tổ chức và để bản thân cảm thấy mình hữu ích, chứ không chỉ đơn giản là đi làm để nhận lương.
Và trước khi có thể truyền thông cho cả một tổ chức, diễn giả đưa ra một lời nhắc rất riêng: hãy truyền thông với chính nội tâm của mình trước.
Khi nội tâm nhiều “điểm mờ”, cách chúng ta nhìn nhận sự việc cũng dễ bị chi phối. Ngược lại, khi mục tiêu, vai trò và trách nhiệm của mình rõ ràng, người làm truyền thông sẽ tỉnh táo hơn trong việc lựa chọn và truyền tải thông điệp.
Khép lại phần chia sẻ, diễn giả đưa câu chuyện về một cấp độ rộng hơn: một tổ chức khỏe mạnh không phải là nơi chỉ có một người cầm micro và nói hay nhất.
Truyền thông nội bộ cần đủ rộng để nhiều loại thông điệp trong tổ chức có cơ hội được nói ra và được thảo luận. Người làm truyền thông cần cùng lãnh đạo xây dựng một môi trường an toàn về tâm lý, nơi mọi người có thể nói điều cần nói và những điều cần được nghe thực sự được phát ngôn.
Thông điệp cuối cùng của phần chia sẻ không nằm ở một công cụ, một kênh hay một kỹ thuật viết nội dung, đó là câu chuyện về khả năng kết nối con người bằng sự hiểu biết. Người làm truyền thông nội bộ cần biết lắng nghe trước khi nói, hiểu trước khi viết, hiểu business trước khi kể câu chuyện, và quan trọng hơn cả là hiểu rằng mỗi thông điệp mình đưa ra đều có thể tác động đến tâm lý, niềm tin và hành động của cả một tập thể.
Khi thông tin được luân chuyển minh bạch, khi các tầng trong tổ chức có thể hiểu được ngôn ngữ của nhau và khi mọi người có đủ an toàn để nói điều cần nói, truyền thông nội bộ không còn là một bộ phận làm tin, nó trở thành một phần của năng lực vận hành và văn hóa doanh nghiệp – nơi thông tin được kết nối, con người được thấu hiểu và tổ chức có thể cùng nhau tiến về một hướng.
| Sâu Sắc (“show Sắc” hay “so sharp”) là một Hội thảo thường niên hàng đầu về Truyền thông nội bộ & Văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam, quy tụ những chuyên gia đầu ngành đến chia sẻ những nghiên cứu mới nhất, những bài học và kiến thức sâu sắc nhất, là nơi cộng đồng nghề có thể thu hoạch được thật nhiều điều bổ ích, góp phần nâng cao năng lực chung của anh chị em công tác trong ngành này. Với chủ đề “Giương Cung”, Sâu Sắc mùa 4 2026 tập trung vào bài toán tăng tốc nhưng không làm gãy tổ chức. Đây là không gian để cộng đồng cùng nhìn sâu vào những vấn đề đang đặt ra cho tổ chức trong thời đại AI: áp lực tăng trưởng, năng suất, tái cấu trúc, truyền thông thay đổi, cách thức vận hành và khả năng hấp thụ thay đổi của đội ngũ. Thông qua những case study thực tế, dữ liệu khoa học, góc nhìn đa chiều và các công cụ có thể áp dụng ngay, Sâu Sắc mùa 4 hướng đến một mục tiêu rõ ràng: Giúp người làm nghề không chỉ hiểu sâu hơn về những bài toán của tổ chức, mà còn có thể hành động cụ thể sau khi trở lại văn phòng. |
Phan Nhật - Thy Thy
