Trong kỷ nguyên AI: Khi càng nhanh, càng phải biết “Tĩnh”

Tại SÂU SẮC 2026, TS. Phan Tất Thứ đặt ra một nghịch lý đáng suy ngẫm: AI đang giúp con người làm được nhiều việc hơn, nhanh hơn, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc tổ chức sẽ trở nên tốt hơn. Trong kỷ nguyên của tốc độ, người làm truyền thông nội bộ và văn hóa doanh nghiệp càng cần khả năng dừng lại, lắng nghe và xác định đúng “hồng tâm” trước khi hành động.

AI càng tăng tốc, tổ chức càng cần biết “tĩnh”

Trong phiên chia sẻ “Ứng dụng Phương pháp Giương Cung - TTNB & VHDN trong kỷ nguyên AI” tại SÂU SẮC 2026 - Giương Cung, TS. Phan Tất

Thứ mở ra một góc nhìn khác về AI: đây không chỉ là công cụ giúp con người tăng năng suất, mà còn là một “cỗ máy khuếch đại”. Nó có thể khuếch đại năng lực, tốc độ và sự sáng tạo; nhưng đồng thời, nếu thiếu định hướng, cũng có thể khuếch đại những vấn đề vốn đã tồn tại trong tổ chức.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là “AI làm được gì?” mà là tổ chức đang dùng AI để phục vụ mục tiêu nào, dựa trên những giá trị nào và tác động đến con người ra sao. Tinh thần được đặt ra trong phần chia sẻ cũng tương đồng với thông điệp trên hệ thống slide: “AI hỗ trợ. Con người kiểm chứng và quyết định”.

Khi truyền thông có thể nhanh hơn, nhưng chưa chắc chạm sâu hơn

Theo TS. Phan Tất Thứ, trong bối cảnh AI giúp việc tạo nội dung, phân tích dữ liệu và truyền tải thông điệp diễn ra nhanh hơn, bài toán của truyền thông nội bộ không còn đơn thuần là “nói gì” hay “nói nhanh thế nào”. Điều quan trọng hơn là thông điệp có thực sự chạm đến trải nghiệm của người trong tổ chức hay không.

Từ đó, ông chỉ ra ba “đứt gãy” cần được nhìn nhận trong quá trình xây dựng và vận hành văn hóa: ký ức, cảm xúc và niềm tin. Khi những đứt gãy này không được nhận diện, một thông điệp dù được đầu tư kỹ lưỡng vẫn có thể không tạo ra sự đồng thuận hoặc thay đổi hành vi như kỳ vọng.

Đây cũng là điểm khiến vai trò của người làm truyền thông nội bộ thay đổi: thay vì chỉ sản xuất và phát hành thông điệp, họ cần hiểu tổ chức đang ở đâu, con người đang trải nghiệm điều gì và khoảng cách giữa điều doanh nghiệp muốn truyền tải với điều nhân viên thực sự cảm nhận là bao xa.

“Giương Cung” – khoảng lặng trước khi hành động

Hình ảnh “Giương Cung” được TS. Phan Tất Thứ sử dụng như một ẩn dụ cho trạng thái chuẩn bị trước khi hành động. Trong khoảnh khắc giương cung, người bắn không thể chỉ nghĩ đến việc kéo dây thật nhanh; họ phải giữ được sự ổn định, xác định mục tiêu và điều chỉnh lực để mũi tên đi đúng hướng.

Trên slide, tinh thần này được diễn đạt bằng cụm từ “Động trong tĩnh & Tĩnh trong động”. Đó là khả năng vừa hành động, vừa duy trì khoảng lặng cần thiết để quan sát và điều chỉnh.

Phương pháp Giương Cung được trình bày theo một cấu trúc 10 bước: Tĩnh - Thế - Lực - Kìm - Tiêu - Chuẩn - Buông - Thu - Tác - Ngộ. Tuy nhiên, trong phần chia sẻ, TS. Phan Tất Thứ tập trung làm rõ những lớp tư duy và cách tiếp cận quan trọng hơn là lần lượt triển khai toàn bộ 10 bước như một quy trình kỹ thuật.

Từ “Tĩnh” đến “Chuẩn”: hiểu đúng trước khi làm nhanh

“Tĩnh” bắt đầu từ việc khảo sát, lắng nghe và đo lường để có được bản đồ thực trạng và bằng chứng. Đây là bước giúp tổ chức tránh việc vội vàng đưa ra giải pháp khi chưa hiểu rõ vấn đề.

Từ “Thế”, người làm văn hóa và truyền thông cần nhìn được bối cảnh, hệ thống và những điểm có thể can thiệp. Đặc biệt, cần nhận diện khoảng cách giữa điều tổ chức đang nói với điều nhân viên đang thực sự trải nghiệm.

“Lực” liên quan đến năng lực và nguồn lực có thể huy động. Một mục tiêu dù đúng nhưng nếu vượt quá năng lực thực thi thì vẫn khó tạo ra kết quả.

Ở “Kìm”, vấn đề không chỉ là ngân sách mà còn là khả năng duy trì một nhịp độ phù hợp và bền vững. Trong phần trao đổi, câu chuyện zero-based budgeting cũng được đặt ra như một cách nhìn lại việc phân bổ nguồn lực: thay vì mặc định tiếp tục những gì đã làm, cần xem mỗi hoạt động có thực sự phục vụ mục tiêu hay không.

Sau đó là “Chuẩn”: chuẩn hóa cách ứng xử, thông điệp và kênh truyền thông sao cho phù hợp với từng đối tượng. Một thông điệp đúng nhưng được đưa qua sai kênh hoặc sai thời điểm vẫn có thể không đạt hiệu quả mong muốn.

Tinh thần chung của các lớp này là: trước khi tăng tốc, cần chắc rằng tổ chức đang đi đúng hướng.

“Buông” và “Thu”: hành động đúng lúc, đo lường để điều chỉnh

Một điểm đáng chú ý trong phương pháp là “Buông” - lựa chọn thời điểm để đưa thông điệp và hành động vào thực tế. Giống như khi giương cung, có một thời điểm cần thả dây; nếu quá sớm hoặc quá muộn, mũi tên có thể không đi đến mục tiêu.

Sau khi hành động là “Thu”: thu nhận dữ liệu, quan sát kết quả và đo lường để biết điều gì đang thực sự xảy ra. Với truyền thông nội bộ và văn hóa doanh nghiệp, đo lường không chỉ là đếm lượt tiếp cận hay tương tác, mà quan trọng hơn là nhìn vào những thay đổi có ý nghĩa đối với tổ chức.

Cách tiếp cận này giúp chu trình không dừng lại ở “làm xong một chương trình” mà trở thành một vòng lặp liên tục giữa quan sát - hành động - đo lường - điều chỉnh.

Hồng tâm của truyền thông nội bộ là con người

Sau cùng, “hồng tâm” của phương pháp không nằm ở một chiến dịch truyền thông hay một bộ tài liệu văn hóa. Trong phần chia sẻ, TS. Phan Tất Thứ đưa người nghe trở lại với câu hỏi căn bản: tổ chức muốn con người cảm nhận, tin tưởng và cùng nhau đi tiếp như thế nào?

Khi con người có niềm tin, có sự tự hào và có mong muốn tiếp tục đồng hành, những giá trị văn hóa mới thực sự đi vào đời sống tổ chức. Khi đó, truyền thông nội bộ không chỉ là hoạt động truyền tải thông tin, mà trở thành một phần của quá trình kết nối con người với mục tiêu chung.

Đây cũng là điểm gặp nhau giữa phương pháp Giương Cung và chủ đề SÂU SẮC 2026. Giương cung không phải để trì hoãn hành động, mà để hành động có chủ đích hơn; không phải để đi chậm lại, mà để tránh đi nhanh theo một hướng sai.

Giương cung để đi nhanh hơn, nhưng không đi sai hướng

Trong kỷ nguyên AI, tốc độ sẽ tiếp tục tăng. Công cụ sẽ tiếp tục thay đổi, khả năng tạo nội dung và xử lý dữ liệu sẽ tiếp tục mở rộng. Nhưng những câu hỏi căn bản của tổ chức vẫn thuộc về con người: chúng ta đang ở đâu, đang hướng đến đâu, điều gì đang cản trở và đâu là giá trị cần được bảo vệ?

Thông điệp “Giương Cung” vì thế có thể được nhìn như một lời nhắc dành cho người làm truyền thông nội bộ và văn hóa doanh nghiệp: càng nhiều công cụ để hành động nhanh, càng cần năng lực quan sát, lắng nghe và lựa chọn đúng.

Và có lẽ, điểm kết của hành trình không chỉ là bắn trúng một mục tiêu, mà là tạo được khả năng cùng nhau hướng về một mục tiêu chung. Như tinh thần được đặt ở cuối phần trình bày: “Càng nhanh, chúng ta càng cần nhau”.

Sâu Sắc (“show Sắc” hay “so sharp”) là một Hội thảo thường niên hàng đầu về Truyền thông nội bộ & Văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam, quy tụ những chuyên gia đầu ngành đến chia sẻ những nghiên cứu mới nhất, những bài học và kiến thức sâu sắc nhất, là nơi cộng đồng nghề có thể thu hoạch được thật nhiều điều bổ ích, góp phần nâng cao năng lực chung của anh chị em công tác trong ngành này. Với chủ đề “Giương Cung”, Sâu Sắc mùa 4 2026 tập trung vào bài toán tăng tốc nhưng không làm gãy tổ chức. Đây là không gian để cộng đồng cùng nhìn sâu vào những vấn đề đang đặt ra cho tổ chức trong thời đại AI: áp lực tăng trưởng, năng suất, tái cấu trúc, truyền thông thay đổi, cách thức vận hành và khả năng hấp thụ thay đổi của đội ngũ. Thông qua những case study thực tế, dữ liệu khoa học, góc nhìn đa chiều và các công cụ có thể áp dụng ngay, Sâu Sắc mùa 4 hướng đến một mục tiêu rõ ràng: Giúp người làm nghề không chỉ hiểu sâu hơn về những bài toán của tổ chức, mà còn có thể hành động cụ thể sau khi trở lại văn phòng.

Phan Nhật - Thy Thy