Trong môi trường doanh nghiệp hiện đại, hiệu suất, tốc độ và khả năng thích ứng ngày càng trở thành những yêu cầu quan trọng đối với người lao động. Mỗi cá nhân được kỳ vọng chủ động hơn, trách nhiệm hơn và có khả năng đáp ứng nhanh hơn trước những thay đổi liên tục của công việc. Nhưng giữa yêu cầu “cố gắng để hoàn thành” và trạng thái “cố gắng đến mức quá tải” tồn tại một ranh giới không phải lúc nào cũng dễ nhận biết.

Dường như sự “ổn định” bề ngoài ấy - vẫn đến văn phòng đúng giờ, hoàn thành đủ KPI, góp mặt trong mọi cuộc họp và sẵn sàng trả lời tin nhắn khi màn đêm đã buông xuống- lại đang âm thầm che giấu những đêm mất ngủ, những giọt nước mắt của sự kiệt sức chực trào hay cảm giác chông chênh chẳng thể nào rũ bỏ nổi công việc để về nhà với chính mình.

Đâu là điểm "chạm" đến giới hạn để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Ảnh minh họa

Vấn đề đặt ra là: Khi nào trách nhiệm trở thành quá tải? Ai có trách nhiệm nhận diện ranh giới đó? Và doanh nghiệp cần làm gì để bảo vệ sức khỏe tinh thần mà không làm suy giảm tính kỷ luật và hiệu suất?

Đây không chỉ là câu chuyện của cá nhân người lao động. Đó còn là câu chuyện về cách doanh nghiệp thiết kế công việc, tổ chức vận hành và xây dựng văn hóa.

Khi "cố thêm một chút" trở thành trạng thái bình thường

Trong nhiều môi trường làm việc, việc làm thêm một chút, phản hồi nhanh hơn một chút hay nhận thêm một nhiệm vụ đôi khi được xem là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm.

Vấn đề xuất hiện khi “một chút” trở thành trạng thái thường xuyên. Một deadline nối tiếp một deadline. Một cuộc họp kéo dài sau giờ làm. Một tin nhắn công việc xuất hiện vào buổi tối. Một người bắt đầu mang những vấn đề chưa giải quyết được về nhà và tiếp tục suy nghĩ về chúng trước khi ngủ. Những hành vi này, nếu nhìn riêng lẻ, có thể không đáng kể. Nhưng khi kéo dài, chúng làm mờ dần ranh giới giữa thời gian làm việc và thời gian phục hồi.

Nguồn: International Labour Organization (ILO). (2026). Psychosocial working environment: Global developments and pathways for action.

Theo WHO, các yếu tố như khối lượng công việc quá mức, quyền kiểm soát công việc thấp, thời gian làm việc kéo dài, thiếu hỗ trợ hay các điều kiện làm việc không phù hợp có thể trở thành những rủi ro đối với sức khỏe tinh thần. WHO ước tính trầm cảm và lo âu khiến thế giới mất khoảng 12 tỷ ngày làm việc mỗi năm, tương đương khoảng 1.000 tỷ USD năng suất.

Như vậy, câu chuyện không còn đơn thuần là: “Người lao động có biết cân bằng cuộc sống hay không?”. Mà cần đặt thêm một câu hỏi: “Môi trường làm việc có đang cho họ đủ điều kiện để cân bằng hay không?”

Ranh giới sức khỏe tinh thần không chỉ là trách nhiệm của cá nhân

Một cách tiếp cận phổ biến là khuyến khích người lao động tự quản lý stress, sắp xếp thời gian, nghỉ ngơi và xây dựng lối sống lành mạnh. Những điều đó cần thiết, nhưng chưa đủ. Bởi một nhân viên khó có thể tự “cân bằng” nếu hệ thống liên tục tạo ra sự mất cân bằng.

Nếu workload luôn vượt quá nguồn lực; nếu mọi việc đều được đánh dấu “khẩn cấp”; nếu nhân viên không dám nói mình đang quá tải; nếu việc trả lời ngoài giờ được mặc định là sự tận tâm; hoặc nếu quản lý chỉ nhìn thấy kết quả mà không nhìn thấy chi phí con người phía sau kết quả đó, thì trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai cá nhân.

Nguồn: World Health Organization (WHO). Mental health at work. (2022), https://www.who.int/

Theo báo cáo, ILO tiếp cận vấn đề thông qua khái niệm rủi ro tâm lý – xã hội tại nơi làm việc, trong đó có những yếu tố như khối lượng và nhịp độ công việc, thời gian làm việc, quyền tự chủ, sự rõ ràng về vai trò, quan hệ nơi làm việc và cách tổ chức, quản lý công việc.

Điều này cho thấy một nguyên tắc quan trọng: Sức khỏe tinh thần không chỉ được quyết định bởi khả năng chịu đựng của một cá nhân, mà còn bởi cách hệ thống được thiết kế để con người làm việc trong đó.

Doanh nghiệp có thể làm gì để xây dựng ranh giới lành mạnh

Xây dựng sức khỏe tinh thần trong doanh nghiệp không nên chỉ dừng ở việc khuyến khích người lao động tự quản lý căng thẳng, nghỉ ngơi hay cân bằng cuộc sống. Nếu chính cách tổ chức công việc đang tạo ra sự quá tải, thì trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai cá nhân.

Điều này cũng đặt lại cách chúng ta hiểu về “con người là trung tâm”. Một doanh nghiệp có thể nói về sự tôn trọng, tin tưởng, trao quyền hay chăm sóc nhân viên, nhưng những giá trị ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cảm nhận trong trải nghiệm hàng ngày. Trao quyền không chỉ là giao thêm trách nhiệm mà còn là cho nhân viên đủ quyền chủ động; tôn trọng không chỉ là cách giao tiếp mà còn là tôn trọng thời gian nghỉ ngơi; quan tâm đến con người không chỉ là tổ chức một workshop về sức khỏe tinh thần mà còn là nhìn lại cách quản lý và những áp lực đang được tạo ra bởi chính hệ thống. Văn hóa doanh nghiệp vì thế không chỉ được đo bằng những gì doanh nghiệp nói về con người, mà còn bằng cách tổ chức đối xử với con người khi áp lực xuất hiện.

Người lao động cần hiểu giới hạn của mình và chủ động tìm kiếm hỗ trợ; người quản lý cần biết lắng nghe, nhận diện dấu hiệu quá tải và điều phối áp lực; còn doanh nghiệp cần chịu trách nhiệm thiết kế những chính sách, quy trình và hệ thống không khuyến khích sự quá tải kéo dài. Đặc biệt, các bộ phận như Nhân sự, Đào tạo, Truyền thông nội bộ, Văn hóa doanh nghiệp và Công đoàn cần cùng nhau trở thành những “người đọc tín hiệu” của tổ chức - không chỉ xuất hiện khi vấn đề đã xảy ra, mà chủ động lắng nghe và nhận diện những dấu hiệu từ trước, để con người có thể phục hồi và gắn bó lâu dài.

Doanh nghiệp có thể làm gì để xây dựng ranh giới lành mạnh. Ảnh tổng hợp

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “Làm thế nào để nhân viên chịu được nhiều hơn?”, có lẽ doanh nghiệp cần bắt đầu đặt một câu hỏi khác: “Chúng ta có thể thay đổi điều gì trong cách tổ chức công việc để con người không phải liên tục đánh đổi sức khỏe để đạt được hiệu suất?”

Bởi suy cho cùng, đừng quản lý khả năng chịu đựng của con người – hãy thiết kế một môi trường để con người có thể làm việc tốt mà vẫn khỏe mạnh. Một cá nhân có thể chạy rất nhanh trong một khoảng thời gian, nhưng một tổ chức muốn phát triển bền vững thì không thể lấy sức khỏe của con người làm nhiên liệu cho tăng trưởng.

Để có thể học hỏi thêm nhiều chuyên môn nghề Truyền thông Nội bộ và Văn hóa Doanh nghiệp, bạn có thể tham dự các diễn đàn, hội thảo nghề được tổ chức hàng năm như Sâu Sắc, được tổ chức bởi cộng đồng ICC.

Với quy mô hàng trăm người tham dự, cùng các diễn giả và chuyên gia đầu ngành, bạn sẽ có được nhiều học hỏi và phát triển cùng nhau, tham dự với bọn mình nhé!

Thông tin chính thức Hội thảo Sâu Sắc 2026

Thời gian: Từ 8:00 - 17:00, ngày 26/9/2026
Địa điểm: TT Văn hoá - Thông tin & Thể thao phường Đống Đa, 22 Đặng Tiến Đông, Hà Nội
Hình thức: Offline tại sự kiện quy mô hơn 350 người.

👉 ĐĂNG KÝ VÉ SỚM NGAY HÔM NAY ĐỂ KHÔNG BỎ LỠ CƠ HỘI ĐỒNG HÀNH!

Link đăng ký: https://link.icc.net.vn/SauSac26

🎟️ ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT: Áp dụng hết 17/9/2026

Chim Chăm Chỉ (Cá nhân): Giảm 10%, chỉ còn 629.100/vé

IOM, Đối tác, Sinh viên → Liên hệ Ms. Huyền (Zalo 084 84 222 20) và Ms. Trinh (Zalo 0917 502 388) để được nhận mã ưu đãi giá vé riêng.

Nhà tài trợ: liên hệ Ms. Hồng Mơ (Zalo 0854 968 599) để được nhận mã ưu đãi giá vé riêng.

Các khách mời biết tới chương trình từ Đối tác/Diễn giả/Nhà bảo trợ của ICC hãy nhập CODE riêng đã được thông báo, để hưởng ưu đãi giá vé riêng.

LƯU Ý: Sau khi đặt vé, bạn vui lòng kiểm tra email (bao gồm hộp thư Spam) để nhận mã QR CHECK-IN TẠI SỰ KIỆN!

⚠️ Số lượng ghế trực tiếp tại Hà Nội chỉ có 400 suất → Ưu tiên người đăng ký sớm! Hội thảo Sâu Sắc chỉ tổ chức 1 lần/năm.

Chỉ một ngày, nhưng có thể thay đổi cách bạn làm nghề cả năm tới. Hẹn gặp bạn tại SÂU SẮC 2026!

Sâu Sắc (“show Sắc” hay “so sharp”) là một Hội thảo thường niên hàng đầu về Truyền thông nội bộ & Văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam, quy tụ những chuyên gia đầu ngành đến chia sẻ những nghiên cứu mới nhất, những bài học và kiến thức sâu sắc nhất, là nơi cộng đồng nghề có thể thu hoạch được thật nhiều điều bổ ích, góp phần nâng cao năng lực chung của anh chị em công tác trong ngành này.

Với chủ đề “Giương Cung”, Sâu Sắc mùa 4 2026 tập trung vào bài toán tăng tốc nhưng không làm gãy tổ chức. Đây là không gian để cộng đồng cùng nhìn sâu vào những vấn đề đang đặt ra cho tổ chức trong thời đại AI: áp lực tăng trưởng, năng suất, tái cấu trúc, truyền thông thay đổi, cách thức vận hành và khả năng hấp thụ thay đổi của đội ngũ.

Thông qua những case study thực tế, dữ liệu khoa học, góc nhìn đa chiều và các công cụ có thể áp dụng ngay, Sâu Sắc mùa 4 hướng đến một mục tiêu rõ ràng: Giúp người làm nghề không chỉ hiểu sâu hơn về những bài toán của tổ chức, mà còn có thể hành động cụ thể sau khi trở lại văn phòng.

Trần Hà